نقش خیرین مدرسه‌ساز در کاهش شکاف آموزشی بین مناطق برخوردار و محروم: بررسی آماری و میدانی توزیع مدارس خیرساز و تأثیر آن بر عدالت آموزشی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 14

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
الهه عباسیان سومار کارشناس مدیریت دولتی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4026

چکیده فارسی :

شکاف آموزشی میان مناطق برخوردار و محروم، یکی از چالش‌های بنیادین در مسیر تحقق عدالت توزیعی و توسعه انسانی است که فراتر از تفاوت‌های کالبدی، ابعاد پیچیده‌ای از نابرابری در دسترسی به فرصت‌های یادگیری را در بر می‌گیرد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش خیرین مدرسه‌ساز در کاهش این شکاف‌ها و تحلیل چگونگی توزیع و تأثیر مداخلات آن‌ها بر عدالت آموزشی تدوین شده است. این مطالعه با اتخاذ رویکرد کیفی و تحلیلی، بر مبانی نظری عدالت آموزشی، رویکرد قابلیت‌محور آمارتیا سن و نظریه سرمایه اجتماعی استوار است تا بتواند تأثیرات ساختاری و غیرساختاری مشارکت‌های خیرخواهانه را واکاوی کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه مدارس خیرساز نقش مهمی در بهبود زیرساخت‌های فیزیکی و کاهش فقر فضایی در مناطق محروم ایفا کرده‌اند، اما توزیع جغرافیایی این منابع، به‌جای آنکه صرفاً بر اساس نقشه‌های نیاز آموزشی باشد، به شدت تحت تأثیر شبکه‌های اجتماعی، پیوندهای عاطفی و الگوی «خیریه محلی‌گرا» قرار دارد. این وضعیت منجر به ایجاد نوعی «جغرافیای خیرخواهی» شده است که می‌تواند در بلندمدت به بازتولید نابرابری‌های منطقه‌ای دامن بزند. همچنین، تحلیل‌ها حاکی از آن است که شکاف آموزشی تنها با نوسازی کالبدی مدارس ترمیم نمی‌شود، بلکه وجود تفاوت در «کیفیت فضا»، تجهیزات کمک‌آموزشی و دسترسی به منابع دیجیتال، همچنان مانعی بر سر راه تحقق برابری کیفی است. نتایج تحقیق تأکید می‌کند که برای گذار از مدل‌های پراکنده به یک نظام عدالت‌محور، ضروری است که مداخلات خیرین از سطح «ساختمان‌سازی» به سمت «قابلیت‌سازی» ارتقا یافته و تحت هدایت نهادهای سیاست‌گذار و بر پایه نظام‌های تقاضامحور و برنامه‌ریزی آمایش سرزمین قرار گیرند. در نهایت، این پژوهش پیشنهاد می‌دهد که برای تحقق پایداری در کاهش شکاف‌های آموزشی، باید پیوندی استراتژیک میان سرمایه‌گذاری‌های خیرین و تأمین ظرفیت‌های کیفی (نیروی انسانی و محتوا) از سوی دولت برقرار گردد.

کلمات کلیدی فارسی :
عدالت آموزشی، خیرین مدرسه‌ساز، شکاف آموزشی، رویکرد قابلیت‌محور، سرمایه اجتماعی، مناطق محروم.