تحلیل مضامین بازنمایی شده اساطیری در نقاشی های ژازه تباتبایی بر اساس نظریه نشانه شناسی رولان بارت

دسته بندی موضوعی : هنر و سینما

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 10

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی فردوس هنر - سال هفتم شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
صدیقه بهمئی دبیر هنر، اداره آموزش و پرورش شهرستان مرودشت

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4033

چکیده فارسی :

هنر معاصر ایران در سده اخیر عرصه شکل‌گیری جریان‌هایی بوده است که در آن‌ها تلاش برای ایجاد توازن میان سنت فرهنگی و زبان بصری مدرن، به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های هنرمندان تبدیل شده است. در این میان، رجوع به اسطوره، نمادهای فرهنگی و حافظه تاریخی، صرفاً به معنای بازنمایی گذشته نبوده، بلکه راهبردی برای بازتعریف هویت فرهنگی در مواجهه با تحولات اجتماعی، سیاسی و زیبایی‌شناختی عصر جدید محسوب می‌شود. بسیاری از هنرمندان ایرانی با بهره‌گیری از عناصر اسطوره‌ای کوشیده‌اند زبان بصری مستقلی ایجاد کنند که ضمن برخورداری از ویژگی‌های هنر مدرن، ریشه‌های خود را در فرهنگ، ادبیات و تاریخ ایران حفظ کند. ازاین‌رو، مطالعه جایگاه اسطوره در هنر معاصر، نه تنها به شناخت آثار هنری کمک می‌کند، بلکه زمینه‌ای برای فهم شیوه‌های بازتولید معنا، هویت و حافظه فرهنگی در بستر هنر فراهم می‌آورد.
در میان هنرمندان معاصر ایران، ژازه تباتبایی جایگاهی ممتاز دارد. آثار او حاصل تلفیق تجربه‌های نوگرایانه با نظامی پیچیده از نشانه‌ها، نمادها و ارجاعات اسطوره‌ای است که در قالب زبانی شخصی و مستقل سازمان یافته‌اند. نقاشی‌های ژازه تباتبایی، برخلاف بسیاری از آثار هم‌دوره خود که بیشتر تحت تأثیر جریان‌های مدرنیستی غرب قرار داشتند، واجد ساختاری هستند که در آن عناصر برگرفته از اساطیر ایرانی، فرهنگ عامه، آیین‌های کهن، موجودات خیالی، پیکره‌های ترکیبی و نمادهای تاریخی در بستری معاصر بازآفرینی شده‌اند. این ویژگی سبب شده است آثار او تنها از منظر فرم و تکنیک قابل مطالعه نباشند، بلکه به منزله متونی بصری تلقی شوند که در آن‌ها شبکه‌ای از معناهای فرهنگی، اجتماعی و ایدئولوژیک در لایه‌های مختلف تصویر شکل گرفته است.

کلمات کلیدی فارسی :
ژازه تباتبایی ، رولان بارت ، نظریه نشانه شناسی ، اساطیر