نقش معلمان در هدایت استفاده صحیح دانش‌آموزان از فناوری و هوش مصنوعی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 20

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
هدایت قیصرزاده کارشناسی علوم تربیتی، گرایش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4046

چکیده فارسی :

گسترش فناوری‌های دیجیتال و ظهور ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، محیط‌های آموزشی را با تغییراتی جدی روبه‌رو کرده است. دانش‌آموزان امروز به منابع گسترده‌ای از اطلاعات، نرم‌افزارهای آموزشی، موتورهای جست‌وجو و ابزارهای هوش مصنوعی دسترسی دارند و می‌توانند در مدت کوتاهی پاسخ بسیاری از پرسش‌های درسی و غیردرسی خود را دریافت کنند. این دسترسی، در صورت استفاده هدفمند، می‌تواند فرصت ارزشمندی برای یادگیری عمیق، تقویت خلاقیت، شخصی‌سازی آموزش و افزایش استقلال یادگیرنده ایجاد کند؛ اما استفاده بدون آموزش و نظارت ممکن است به وابستگی، کاهش تلاش ذهنی، پذیرش اطلاعات نادرست، نقض حریم خصوصی، تقلب آموزشی و تضعیف مهارت‌های ارتباطی و تفکر انتقادی منجر شود. در چنین شرایطی، نقش معلم صرفاً آموزش نحوه کار با یک ابزار فناورانه نیست، بلکه هدایت دانش‌آموز در مسیر استفاده مسئولانه، اخلاقی، نقادانه و هدفمند از فناوری است.
در این مقاله با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از مطالعات و اسناد علمی جدید، نقش معلم در هدایت استفاده صحیح دانش‌آموزان از فناوری و هوش مصنوعی بررسی شده است. در این بررسی، مؤلفه‌هایی همچون سواد هوش مصنوعی، تفکر انتقادی، سواد اطلاعاتی، اخلاق دیجیتال، حفاظت از حریم خصوصی، طراحی تکالیف اصیل، ارزشیابی فرایندمحور و آموزش مهارت تشخیص اطلاعات معتبر مورد توجه قرار گرفته‌اند. یافته‌های مطالعات و اسناد معتبر نشان می‌دهد که حذف فناوری از فرایند آموزش راهکار مناسبی نیست و آموزش مؤثر به سمت ایجاد رابطه‌ای متعادل میان دانش‌آموز، معلم و فناوری حرکت می‌کند. معلم در این الگو نقش تسهیلگر، ناظر تربیتی، طراح تجربه یادگیری و الگوی رفتار مسئولانه دیجیتال را بر عهده دارد. نتیجه این بررسی نشان می‌دهد که موفقیت مدارس در مواجهه با هوش مصنوعی، بیش از آنکه به تعداد ابزارهای در دسترس وابسته باشد، به میزان آمادگی معلمان، کیفیت سیاست‌های مدرسه و توانایی دانش‌آموزان در استفاده آگاهانه و مسئولانه از فناوری وابسته است.

کلمات کلیدی فارسی :
معلم، فناوری آموزشی، هوش مصنوعی، سواد هوش مصنوعی، تفکر انتقادی، سواد دیجیتال، اخلاق دیجیتال، یادگیری دانش‌آموزان، حریم خصوصی، آموزش مسئولانه