تعامل با همسالان؛ ضرورتی بنیادین برای رشد شناختی، هیجانی و اجتماعی کودکان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 32

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
دومین همایش ملی و بین المللی تحلیل و بررسی جایگاه ، کارکرد و شیوه های آموزشی در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی ، چالش ها و راهکارهای مراکز علمی آموزشی و دانشگاه ها

نویسندگان :
مهرنوش آزادیخواه کارشناسی الهیات - فلسفه، دانشگاه تربیت معلم سبزوار
سودابه مصفا جهرمی کارشناسی زیست شناسی، دانشگاه ازاد اسلامی واحد جهرم

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4049

چکیده فارسی :

تعامل با همسالان یکی از مهم‌ترین زمینه‌های تجربه اجتماعی کودکان و از عوامل مؤثر بر رشد همه‌جانبه آنان است. کودک در جریان ارتباط با همسالان، فرصت می‌یابد دیدگاه‌های متفاوت را تجربه کند، در فعالیت‌های مشترک مشارکت داشته باشد، قواعد اجتماعی را بیاموزد، تعارض‌ها را مدیریت کند و مهارت‌های ارتباطی و هیجانی خود را توسعه دهد (Ladd, 1999; Rubin, 2015). روابط مثبت با همسالان می‌تواند با افزایش احساس تعلق، حمایت اجتماعی، سازگاری مدرسه‌ای و رشد شایستگی‌های اجتماعی همراه باشد، در حالی که طرد اجتماعی، روابط خصمانه، قلدری و تعارض‌های مداوم ممکن است پیامدهای منفی برای سلامت روان و سازگاری کودکان ایجاد کند (Rogers et al., 2022; van der Wilt et al., 2019). پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش تعامل با همسالان در رشد شناختی، هیجانی و اجتماعی کودکان و شناسایی فرصت‌ها و چالش‌های ناشی از روابط همسالان انجام شده است. این پژوهش از نوع مروری ـ تحلیلی است و با بررسی و تحلیل مطالعات فارسی و انگلیسی مرتبط با روابط همسالان، رشد شناختی، رشد هیجانی، رشد اجتماعی و سازگاری کودکان انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تعامل با همسالان از طریق گفت‌وگو، همکاری، بازی، تبادل دیدگاه، حل مسئله و تجربه موقعیت‌های اجتماعی می‌تواند زمینه رشد شناختی و اجتماعی کودک را فراهم کند. همچنین، روابط حمایتگر و پذیرفته‌شده با همسالان می‌توانند در شکل‌گیری احساس تعلق، تنظیم هیجان و سازگاری اجتماعی نقش داشته باشند. در مقابل، کیفیت پایین روابط همسالان و تجربه طرد یا قربانی‌شدن می‌تواند با پیامدهای نامطلوب شناختی، هیجانی و اجتماعی همراه شود (Ladd, 2012; van der Wilt et al., 2019). بر این اساس، تعامل با همسالان نباید صرفاً به‌عنوان فعالیتی جانبی در زندگی کودک تلقی شود، بلکه باید به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم محیط رشد مورد توجه خانواده، مدرسه و مربیان قرار گیرد. نتیجه کلی پژوهش نشان می‌دهد که هدف تربیتی مناسب، افزایش صرف تعامل کودکان نیست، بلکه فراهم کردن زمینه تعاملات باکیفیت، مشارکتی، حمایتگر و ایمن است.

کلمات کلیدی فارسی :
تعامل با همسالان، رشد شناختی، رشد هیجانی، رشد اجتماعی، کودکان، روابط همسالان، مهارت‌های اجتماعی