نقش هوش مصنوعی در تسهیل فرآیند یاددهی و یادگیری در دوره ابتدایی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 34

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
مریم علیزاده پاکدل لیسانس آموزش ابتدایی
پریسا یزدانی کارشناسی آموزش ابتدایی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4057

چکیده فارسی :

هوش مصنوعی در سال‌های اخیر به یکی از موضوعات مهم در حوزه تعلیم و تربیت تبدیل شده و ظرفیت‌های تازه‌ای را برای طراحی، اجرا و ارزیابی فرآیندهای آموزشی ایجاد کرده است. دوره ابتدایی به دلیل نقش اساسی در شکل‌گیری مهارت‌های پایه، نگرش نسبت به یادگیری، توانایی حل مسئله و رشد اجتماعی و شناختی دانش‌آموزان، از جمله مقاطعی است که بهره‌گیری سنجیده از فناوری‌های هوشمند در آن می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی چگونگی استفاده از ظرفیت‌های هوش مصنوعی برای تسهیل فرآیند یاددهی و یادگیری در دوره ابتدایی و شناسایی شرایطی است که در آن فناوری بتواند در خدمت اهداف آموزشی و تربیتی قرار گیرد.
پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از روش مطالعه اسنادی انجام شده است. در این مطالعه، پژوهش‌ها و اسناد علمی منتشرشده در سال‌های اخیر درباره هوش مصنوعی، آموزش، یادگیری شخصی‌سازی‌شده، نقش معلم و سواد هوش مصنوعی بررسی و تحلیل شده‌اند. یافته‌های مطالعات انجام‌شده نشان می‌دهد هوش مصنوعی می‌تواند از طریق تولید و تنوع‌بخشی به فعالیت‌های آموزشی، طراحی تمرین‌های متناسب با سطح یادگیرندگان، ارائه بازخورد سریع، کمک به شناسایی نقاط ضعف و قوت دانش‌آموزان، تولید محتوای چندرسانه‌ای و کاهش بخشی از فعالیت‌های تکراری معلم، فرآیند یاددهی و یادگیری را تسهیل کند. پژوهش‌های داخلی نیز ظرفیت کاربرد ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در دوره ابتدایی را مورد تأیید قرار داده‌اند؛ برای نمونه، نیک‌نژاد و رستگار (۱۴۰۳) در پژوهشی بر روی دانش‌آموزان پایه دوم ابتدایی، تأثیر معنادار استفاده از اپلیکیشن‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی را بر مؤلفه‌های مختلف یادگیری گزارش کرده‌اند.
با وجود این ظرفیت‌ها، استفاده از هوش مصنوعی در دوره ابتدایی با چالش‌هایی مانند اعتبار اطلاعات، حفظ حریم خصوصی، وابستگی به فناوری، نابرابری در دسترسی، کاهش استقلال فکری و ضرورت تناسب ابزار با سن دانش‌آموز همراه است. بر همین اساس، نتیجه اصلی پژوهش آن است که هوش مصنوعی نباید جایگزین معلم و تعامل انسانی شود، بلکه باید به عنوان ابزار پشتیبان در اختیار معلم قرار گیرد. نقش معلم در این الگو، انتخاب ابزار، تعیین هدف، بررسی محتوای تولیدشده، هدایت فعالیت دانش‌آموز و ارزیابی نهایی است. استفاده هدفمند، اخلاقی و متناسب با سن از هوش مصنوعی می‌تواند زمینه را برای افزایش انعطاف‌پذیری آموزش، توجه بیشتر به تفاوت‌های فردی و ارتقای کیفیت تجربه یادگیری دانش‌آموزان ابتدایی فراهم سازد.

کلمات کلیدی فارسی :
هوش مصنوعی، یاددهی، یادگیری، آموزش ابتدایی، یادگیری شخصی‌سازی‌شده، فناوری آموزشی، معلم، دانش‌آموزبخش دوم: Abstract انگلیسی